Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Bioróżnorodność i jej przemiany 1200-OS36BJP-SP
Laboratorium (LAB) Semestr letni 2018/19

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: (brak limitu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Rygory zaliczenia zajęć: zaliczenie na ocenę
Literatura uzupelniająca: Banaszak J. 2004a. Apidae. [w:] Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I., Skibińska E. (red.). Fauna Polski. Charakterystyka i wykaz gatunków. Tom 1. Muzeum i Instytut Zoologii PAN, Warszawa, ss. 358-362.
Benton T. 2017. Solitary bees. Pelagic Publishing.
Górny M. 1975. Zooekologia gleb leśnych. PWRiL, Warszawa.
Michener Ch.D. 2007. The Bees of the World. Second edition. John Hopkins University Press, Baltimore, London.
Pullin S.A., 2004. Biologiczne podstawy ochrony przyrody. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Symonides E. 2008. Ochrona Przyrody. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
http://baza.biomap.pl/pl/db
http://www.pszczoly.zielonaakcja.pl/platforma-edukacyjna/materialy-do-pobrania/materia%C5%82y-edukacyjne.html
https://www.gbif.org/
Metody dydaktyczne: ćwiczenia laboratoryjne
ćwiczenia terenowe
metody dyskusyjne
metody pracy ze źródłami
zajęcia realizowane innymi metodami
Metody dydaktyczne - inne: wykład wprowadzający w tematykę poszczególnych zajęć - prezentacja multimedialna; obserwacja; eksperymenty wykonywane przez studentów w zespołach; demonstracje niektórych doświadczeń przez osobę prowadzącą; praca z programami: Microsoft Excel, EstimateS, MVSP; praca z preparatami mikro- i makroskopowymi; oznaczanie organizmów z wykorzystaniem kluczy
Literatura:

Andrzejewski R., Weigle A. (red.). 2003. Różnorodność biologiczna Polski. Drugi polski raport - 10 lat po Rio. Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Warszawa.

Banaszak J. 2012. Rząd: błonkoskrzydłe – Hymenoptera. [w:] Błaszak Cz. (red.). Zoologia. Stawonogi. Tom 2., część 2. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, ss. 307–339.

Banaszak J., Romasenko L., Cierzniak T. 2001. Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XXIV. Błonkówki – Hymenoptera. Zeszyt 68f. Pszczołowate – Apidae. Podrodzina – Megachilinae. Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Toruń.

Celary W. 1995. Nomadini (Hymenoptera, Apoidea, Anthophoridae) of Poland. Monografie fauny Polski. Tom 20. Wydawnictwa Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk, Kraków.

Celary W. 2007. Zagrożenia i ochrona bioróżnorodności polskich pszczół spójnicowatych: (Hymenoptera: Apoidea: Anthophila: Melittidae). Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt, Polska Akademia Nauk, Kraków.

Celary W., Flaga S. 2015. Pszczoły dziko żyjące (Hymenoptera: Apoidea: Apiformes) – klucz do rozpoznawania rodzin i rodzajów pszczół wraz z ich charakterystyką. Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego, Kraków.

Colwell R.K. 2013. EstimateS: Statistical estimation of species richness and shared species from samples. Version 9.1.0. Dostępny on-line na http://purl.oclc.org/estimates.

Dylewska M. 1996. Nasze trzmiele. Wydawnictwo Ośrodek Doradztwa Rolniczego, APW Karniowice.

Dylewska M. 2000. Klucze do oznaczania ow¬adów Polski. Część XXIV. Błonkówki – Hymenoptera. Zeszyt 68d. Pszczołowate – Apidae. Podrodzina – Andreninae. Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Toruń.

Krzysztofiak A., Krzysztofiak L., Pawlikowski T. 2004. Trzmiele Polski – przewodnik terenowy. Stowarzyszenie Człowiek i Przyroda, Suwałki.

Niedbała W. 1980. Mechowce – roztocze ekosystemów lądowych. PWN, Warszawa.

Pawlikowski T. 1999. Przewodnik terenowy do oznaczania trzmieli i trzmielców (Hymenoptera, Apidae, Bombini) Polski. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

Pawlikowski T., Celary W. 2003. Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XXIV. Błonkówki – Hymenoptera. Zeszyt 68a. Pszczołowate – Apidae. Wstęp i podrodzina lepiarkowate – Colletinae. Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Toruń.

Pawlikowski T., Pawlikowski K. 2012. Trzmielowate Polski (Hymenoptera: Apidae: Bombini). Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

Pesenko Yu.A., Banaszak J., Cierzniak T. 2002. Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XXIV. Błonkówki – Hymenoptera. Zeszyt 68b. Pszczołowate – Apidae. Podrodzina smuklikowate – Halictinae. Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Toruń.

Piernik A. 2008. Metody numeryczne w ekologii na przykładzie zastosowań pakietu MVSP do analiz roślinności. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

Sobieraj-Betlińska A., Banaszak J. 2017. Zadrzewienia śródpolne jako ostoje pszczół. Wiadomości Entomologiczne 36(2): 111-123.

Wilson J.S., Carril O. M. 2016. A guide to North America’s bees. The bees in your backyard. Princeton Univeristy Press, Pricenton, Oxford.

Efekty uczenia się:

U01, U02, U03, U04, U05, U07, K01, K02, K03

Metody i kryteria oceniania:

Część prowadzona przez prof. dr hab. Stanisława Seniczaka. Kolokwium pisemne, aktywność na zajęciach, opracowywanie protokołów z zajęć.

Część prowadzona przez mgr Annę Sobieraj-Betlińską. 1. Metody oceniania – ocena ciągła aktywności studenta na laboratoriach (weryfikacja umiejętności identyfikacji krajowych gatunków pszczół, ocena poprawności wykonanych rysunków obserwowanych na laboratoriach preparatów mikro- i makroskopowych), kolokwium zaliczeniowe, protokoły z zajęć, prezentacja multimedialna. 2. Kryteria oceniania: ustalenie oceny zaliczeniowej na podstawie ocen cząstkowych otrzymywanych w trakcie trwania semestru. Skala oceniania: od 50% do 60% punktów – dst, powyżej 60% do 70% punktów – dst+, powyżej 70% do 80% punktów – db, powyżej 80% do 90% punktów – db+, powyżej 90% punktów – bdb. 3. Przekazywanie ocen studentom za pomocą systemu informatycznego oraz regularny kontakt za pomocą narzędzi informatycznych.

Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną ze wszystkich uzyskanych w czasie trwania kursu ocen.

Zakres tematów:

Część prowadzona przez prof. dr hab. inż. Stanisława Seniczaka

Metody badań różnorodność gatunkowej roztoczy (pobranie prób, wypłaszanie roztoczy, konserwacja, oznaczanie, analiza materiału, próby wnioskowania).

Przykłady zróżnicowania gatunkowego mechowców (Acari, Oribatida) - cechy diagnostyczne gatunków, występowanie, rozwój, znaczenie w ekosystemach.

Różnorodność gatunkowa roztoczy wybranych biotopów, ekotonów i ekosystemów, obliczanie wskaźników ekologicznych i wyciąganie wniosków.

Przykłady oddziaływanie negatywnego człowieka (ekosystemy zdegradowane przez zanieczyszczenia) i wpływu pozytywnego (zadrzewienia śródpolne) na różnorodność gatunkową roztoczy (na podstawie literatury zgromadzonej w Katedrze Biologii Ewolucyjnej).

Część prowadzona przez mgr Annę Sobieraj-Betlińską

Morfologia pszczół z rozróżnieniem rodzin z serii Apiformes.

Praktyczne wykorzystanie kluczy do oznaczania przedstawicieli krajowej fauny pszczół.

Przykłady oddziaływania negatywnego człowieka i wpływu pozytywnego (np. zadrzewienia śródpolne) na bioróżnorodność pszczół (na podstawie literatury zgromadzonej w Katedrze Ekologii).

Dynamika liczebności i bogactwa gatunkowego pszczół w sezonie.

Szacowanie całkowitej liczby gatunków pszczół za pomocą kilku estymatorów (Chao 1, Chao 2, ACE, ICE, Jackknife1, Jackknife2, Bootstrap) w programie EstimateS. Wykonanie krzywej akumulacji gatunków.

Porównanie zgrupowań pszczół w miarach wskaźników różnorodności za pomocą pakietu MVSP.

Klasyfikacja hierarchiczna kumulująca z pakietem MVSP.

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Akcje
1 wielokrotnie, poniedziałek (niestandardowa częstotliwość), 16:15 - 17:45, sala 12 (PS)
wielokrotnie, środa (niestandardowa częstotliwość), 14:00 - 15:30, sala 114 (PS)
Cezary Toma, Stanisław Seniczak, Anna Sobieraj-Betlińska 5/5 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Budynek przy Al. Ossolińskich
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.