Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Biocenologia 1200-OS24B-SP
Kurs terenowy (KT) Semestr letni 2019/20

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: (brak limitu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Rygory zaliczenia zajęć: zaliczenie na ocenę
Literatura uzupelniająca: Banaszak J., Wiśniewski H. 1999. Podstawy ekologii. Wyd. Uczelniane WSP, Bydgoszcz.
Krebs C. J. Ekologia. Eksperymentalna analiza rozmieszczenia i liczebności. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996.
Matuszkiewicz W. 2001. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. PWN, Warszawa.
Ratyńska H., Wojterska M., Brzeg A. 2010. Multimedialna encyklopedia zbiorowisk roślinnych Polski. Ver. 1.1.
Trojan P. 1977. Ekologia ogólna. PWN, Warszawa.
Weiner J. 1999. Życie i ewolucja biosfery. Podręcznik ekologii ogólnej. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa.
Metody dydaktyczne: ćwiczenia terenowe
zajęcia realizowane innymi metodami
Metody dydaktyczne - inne: pokaz, obserwacja, konsultacje, prezentacja multimedialna, rozpoznawanie organizmów na podstawie kluczy i atlasów, zbiór materiału biologicznego, jego konserwacja i opracowywanie, demonstracja metod poboru prób wody i osadów, selekcja organizmów z wody i osadów, opracowanie zebranej fauny – zooplankton i bentos, omówienie cech i roli w ekosystemie zidentyfikowanego taksonu, próba oceny stanu troficznego zbiornika na podstawie składu gatunkowego zooplanktonu i bentosu
Literatura:

Banaszak J. 1994. Przegląd systematyczny owadów. Wyd. Uczeln. WSP w Bydgoszczy, Bydgoszcz.

Banaszak J. 1993. Trzmiele Polski. Wyd. Uczeln. WSP w Bydgoszczy, Bydgoszcz.

Banaszak J., Wiśniewski H. 1999. Podstawy ekologii. Wyd. Uczelniane WSP, Bydgoszcz.

Banaszak J., Wiśniewski H. 1999. Podstawy ekologii. Wyd. Uczelniane WSP, Bydgoszcz.

Czachorowski S. Opisywanie biocenozy – zoocenologia. Skrypt elektroniczny dla magistrantów, Olsztyn 2006.

Dzwonko Z. 2007. Przewodnik do badań fitosocjologicznych. Sorus, Poznań – Kraków.

Kajak Z. 1998. Hydrobiologia – Limnologia. Ekosystemy wód śródlądowych. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kłosowski S., Kłosowski G. 2015. Flora Polski. Rośliny wodne i bagienne. Multico Oficyna Wydawnicza, Warszawa.

Mackenzie A., Ball S. A., Virdee S. R. 2007. Ekologia. Krótkie wykłady. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa.

Pławilszczikow N. 1968. Klucz do oznaczania owadów. PWRiL, Warszawa.

Razowski J. 1996. Słownik morfologii owadów. PWN, Warszawa.

Rybak J.I., Błędzki L. A. 2010. Słodkowodne skorupiaki planktonowe. Klucz do oznaczania gatunków. Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego.

Szokalski M. 2010. Polska. Owady i inne bezkręgowce. Encyklopedia ilustrowana. Carta Blanca Sp. z o.o. Grupa Wydawnicza PWN, Warszawa.

Szoszkiewicz K., Jusik S., Zgoła T. 2014. Klucz do oznaczania makrofitów dla potrzeb oceny stanu ekologicznego wód powierzchniowych. Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa.

Tończyk G., Siciński J. 2013. Klucz do oznaczania makrobezkręgowców bentosowych dla potrzeb oceny stanu ekologicznego wód powierzchniowych. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Warszawa.

Trojan P. 1992. Analiza struktury fauny. Memorabilia Zoologica, 47: 1-121.

Witkowska-Żuk L. 2008. Atlas roślinności lasów. Multico Oficyna Wydawnicza, Warszawa.

Efekty uczenia się:

W01, W02, W03, W04, W05, U01, U02, U03, U04, U05, K01, K02

Metody i kryteria oceniania:

Metody oceniania: sprawozdania, ocena aktywności podczas planowania i prowadzenia badań terenowych.

Kryteria oceniania: w sprawozdaniach oceniane będą: adekwatność treści do tematu, wartość merytoryczna, wyczerpanie tematu, konstrukcja, poprawność gramatyczna/stylistyczna, forma prezentacji. Skala oceniania: od 50% do 60% punktów – dst, powyżej 60% do 70% punktów – dst+, powyżej 70% do 80% punktów – db, powyżej 80% do 90% punktów – db+, powyżej 90% punktów – bdb.

Zakres tematów:

I. Powiązania pokrywy roślinnej z ugrupowaniami zwierząt. Strefowość biocenoz; pojęcia zespołu roślinnego i płatu zespołu. Wyznaczanie powierzchni reprezentatywnej dla płatu roślinności. Badanie struktury wiekowej populacji wybranych gatunków drzew. Badanie różnorodności gatunkowej i struktury biocenoz (współczynniki Jaccarda i Sørensena).

II. Metodyka terenowych badań zoocenologicznych: techniki pracy terenowej, wybór metodyki w zależności od badanej grupy organizmów bezkręgowych. Zbiornik Koronowski, lub inny ekosystem wodny. Rola zlewni i jej wpływ na specyficzność biocenoz. Złożoność hydrologii ekosystemu – morfometria i wpływ użytkownika wody. Skład, liczebność, struktura fizyczna i organizacja biocenozy zbiornika – dominacja, frekwencja, wskaźnik Q „znaczenia ekologicznego”, różnorodność Shannona & Weavera, równomierność udziału gatunków. Metabolizm biocenozy i wskaźniki wydajności ekologicznej ekosystemu. Identyfikacja stref życia w zbiorniku zaporowym, strefy litoralu, pelagialu i profundalu, ujście rzeki wypływającej ze zbiornika jako ekoton. Wpływ człowieka, antropogeniczne przekształcenia biocenozy.

III. Obserwacje zespołów roślinnych oraz zgrupowań zwierząt bezkręgowych z podtypu Hexapoda oraz techniki planowania i prowadzenia badań terenowych. Analiza pozyskanego materiału w oparciu o dostępne klucze oraz atlasy. Badanie różnorodności gatunkowej i struktury zoocenoz – obliczanie wskaźników różnorodności gatunkowej oraz wskaźników biocenotycznych zgrupowań owadów.

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Akcje
1 każdy piątek, 9:15 - 10:45, (sala nieznana)
Lucyna Twerd, Renata Hoffmann, Martyna Bąkowska, Paweł Napiórkowski 6/6 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.