Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Diagnostyka pedagogiczna 1100-Lg23DIP-SP
Wykład (WYK) Semestr zimowy 2020/21

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 15
Limit miejsc: (brak limitu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Literatura uzupelniająca: Borsich Sz. (2016) Propozycja narzędzia do pomiaru etycznego przygotowania pedagogów do prowadzenia badań diagnostycznych, „Przegląd Pedagogiczny”, 1, 153-170.
Brzezińska A. I. (2005, 2008, 2013, 2015) Jak myślimy o rozwoju człowieka. W: A. Brzezińska (red.) Portrety psychologiczne człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa (s. 5-19). Gdańsk, GWP.
Brzezińska A. I. (2005, 2008, 2013, 2015) Jak przebiega rozwój człowieka?. W: A. Brzezińska (red.) Portrety psychologiczne człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa (s. 21-39). Gdańsk, GWP.
Deptuła M. (1996) Koncepcja badania rozwoju społecznego dzieci w klasach I-IV, Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane WSP, rozdz. 3.
Farnicka M., Liberska H. (2016) Predyktory (podmiotowe i sytuacyjne) efektywnej adaptacji szkolnej - ujęcie rozwojowe, "Psychologia Rozwojowa", tom 21, 1, 21-32.
Junik W. (2009) Ewaluacja zasobów szkoły i występujących w niej zagrożeń. W: Profilaktyka w grupach ryzyka. Część 1. Diagnoza (s. 29-56), Warszawa: Wydawnictwo Edukacyjne Parpamedia, https://repozytorium.ukw.edu.pl/handle/item/2172
Kaszlińska K. (2015), Diagnozowanie kompetencji społecznej dzieci przedszkolnych – możliwości i ograniczenia, Przegląd Pedagogiczny, 1, 209-222.
Misiuk A. (2015) Porównanie procedur analizy wyników uzyskanych za pomocą klasycznej techniki Moreno, „Przegląd Pedagogiczny”, 1, 234-249.
Karwowska-Struczyk M., Hajnicz W. (1998) Obserwacja w poznawaniu dziecka. Warszawa: WSiP.
Sikorski W. (2013) Proksemika klasy szkolnej - ukryty wymiar edukacji, "Edukacja", 3(123), 91-105.
Wysocka E. (2007) Człowiek a środowisko życia, podstawy teoretyczno-metodologiczne diagnozy. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie ŻAK, s. 11-75; 287-390; Aneks – załącznik nr 2.
Wysocka E. (2013). Diagnostyka pedagogiczna. Nowe obszary i rozwiązania, Kraków: Impuls, rozdz. 1 i 2.
Polecam teksty w języku angielskim zamieszczone w Encyclopedia on Early Childhood Developmnet (Encyklopedia dostępna w Internecie) w zakładkach School success oraz Executive function.


Metody dydaktyczne: metody kooperatywne
wykład kursowy
zajęcia realizowane innymi metodami
Metody dydaktyczne - inne: Wykorzystywanie technologii informacyjnej: przygotowywanie prezentacji multimedialnych z pytaniami zachęcającymi do refleksji i porządkowania wiedzy; wskazywanie portali internetowych związanych z problematyką zajęć i wykorzystywanie zawartych tam źródeł informacji w trakcie wykładu (m.in. pokaz i analiza gotowych narzędzi diagnostycznych) oraz zachęcanie do analizowania ich w pracy własnej przez studentów.
Zlecanie studentom zadań wymagających zastosowania specjalistycznej wiedzy naukowej do rozwiązywania hipotetycznych problemów występujących w praktyce (projektowanie postępowania diagnostycznego dotyczącego warunków i efektów rozwoju psychospołecznego uczniów w klasach I-III).
Literatura:

Appelt K. (2005; 2008; 2013; 2015). Wiek szkolny. Jak rozpoznać potencjał dziecka? w: A. Brzezińska (red.), Portrety psychologiczne człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa (s. 259-301), Gdańsk: GWP.

Brzezińska A. (2015) Rozpoznanie zasobów dziecka i środowiska jego rozwoju - podstawa projektowania nauczania rozwijającego, w: E. Filpiak (red.) Nauczanie rozwijające we wczesnej edukacji według Lwa S. Wygotskiego. Od teorii do zmiany w praktyce (s. 129-140), Bydgoszcz: Art. Studio, tekst dostępny w Internecie.

Brzezińska A.I., Czub M. (2012), Adaptacja dziecka trzyletniego do środowiska przedszkolnego, „Edukacja”, 4(120), 5-21.

Brzezińska A.I., Matejczuk J., Ratajczyk A., Mielcarek M., Skrzynka z narzędziami. Jak zbierać informacje o dziecku i środowisku jego rozwoju. A.I. Brzezińska (red.) Niezbędnik dobrego nauczyciela, Seria IV Monitorowanie rozwoju w okresie dzieciństwa i dorastania, tom 2, Wiek przedszkolny. Dodatek, http://eduentuzjasci.pl/dziecko-nastolatek/index.php?d=skrzynki-4

Deptuła M. (1996) Koncepcja badania rozwoju społecznego dzieci w klasach I-IV, Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane WSP, rozdz. 2.

Deptuła M. (2013) Odrzucenie rówieśnicze. Profilaktyka i terapia, Warszawa: WN PWN, rozdz. 1 i 4.

Deptuła M., Potorska A., Borsich Sz. (2018), Wczesna profilaktyka problemów w rozwoju psychospołecznym i ryzykownych zachowań dzieci i młodzieży, Warszawa: WN PWN, rozdz. 2. Wersja elektroniczna pracy dostępna w Repozytorium UKW.

Deptuła M., Misiuk A. (2016). Diagnozowanie kompetencji społecznych dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym (rozdz. 1, 2, 4). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Junik W. (2012). „Portret wychowawcy grupy/klasy” : technika do badania stosowania przez wychowawców wobec wychowanków strategii wspierająco-akceptującej, „Wychowanie na co Dzień”, 9, s. I-VII.

Kulawska E. (2013). Uwarunkowania i konsekwencje odrzucenia dziecka w wieku szkolnym przez grupę rówieśniczą, "Seminare. Poszukiwania naukowe", 33, 193-207, praca dostępna w Internecie.

Rękosiewicz M., Jabłoński S., Brzezińska A.I., Kram A., Skrzynka z narzędziami. Jak zbierać informacje o dziecku i środowisku jego rozwoju. A.I. Brzezińska (red.) Niezbędnik dobrego nauczyciela, Seria IV Monitorowanie rozwoju w okresie dzieciństwa i dorastania, tom 3, Wczesny wiek szkolny. Dodatek, http://eduentuzjasci.pl/dziecko-nastolatek/index.php?d=skrzynki-4

Smogorzewska J. (2019). Środowisko szkolne a rozwój teorii umysłu u dzieci w młodszym wieku szkolnym. Badanie podłużne uczniów z niepełnosprawnością i bez niepełnosprawności, Warszawa: PWN, rozdz. 1, 2, 3, 4 i narzędzia w załącznikach.

Smogorzewska J., Szumski G. (2015). Rozwijanie kompetencji społecznych dzieci przedszkolnych. Teoria, Metodyka, Efekty, Warszawa: PWN, rodz. 1, 3, narzędzia w załącznikach.

Smykowski B. (2005) Wiek przedszkolny. Jak rozpoznać potencjał dziecka? w: A. I. Brzezińska (red.) Portrety psychologiczne człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa (s. 164-205), Gdańsk, GWP.

Smykowski B. (2005; 2008;2013; 2015). Wiek przedszkolny. Jak rozpoznać ryzyko i jak pomagać? w: A. Brzezińska (red.) Portrety psychologiczne człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa (s. 208-258). Gdańsk, GWP.

Szumski G., współpraca Firkowska-Mankiewicz A. (2010) Wokół edukacji włączającej: efekty kształcenia uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim w klasach specjalnych, integracyjnych i ogólnodostępnych, Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, rozdz. 5 i narzędzia w aneksie.

Wiliński P (2005; 2008; 2013;2015). Wiek szkolny. Jak rozpoznać ryzyko i jak pomagać? W: W: A. Brzezińska (red.) Portrety psychologiczne człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa (s. 303-343), Gdańsk, GWP.

Zabłocka M. (2012) Zrozumieć nieśmiałość. Aspekty diagnostyczne i terapeutyczne. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, część I.

Zwierzyńska E. (2008). Poznawanie klasy szkolnej. Poradnik dla nauczycieli, Warszawa: CMPPP, praca dostępna w Internecie.

Efekty uczenia się:

W-1:Student zna etapy postępowania diagnostycznego oraz zasady budowania narzędzi diagnostycznych do badań prowadzonych według strategii ilościowej. Zna podstawowe techniki badawcze: obserwację, wywiad, ankietę i techniki socjometryczne. [K_W06]

W-2: Student posiada podstawową wiedzę o działaniach osób dorosłych sprzyjających tworzeniu specyficznych i niespecyficznych warunków rozwoju psychospołecznego dzieciom w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym. [K_W24]

U-1 Odwołując się do wiedzy naukowej prezentowanej na wykładach, konwersatoriach i w zadanej do studiowania literaturze student potrafi w odniesieniu do przedstawionego opisu przypadku postawić hipotezy dotyczące możliwych przyczyn wybranych trudności dziecka w przedszkolu i szkole w zakresie opanowania emocji i kierowania swoim zachowaniem (np. w czasie zabawy/ wykonywania zadań szkolnych) i/lub relacji z rówieśnikami (odrzucenie / izolacja) biorąc pod uwagę właściwości indywidualne dziecka i warunki rozwoju, jakie tworzą mu dorośli w przedszkolu/szkole. [K_U20]

Metody i kryteria oceniania:

Pisemna praca indywidualna wykonana w ciągu 1 godziny w terminie podanym przez prowadzącego w trybie stacjonarnym lub on-line w zależności od sytuacji epidemiologicznej.

Zadaniem studenta będzie udzielenie odpowiedzi na pytania otwarte i wykonanie zadania wymagającego zastosowania wiedzy (przekazywanej na wykładach i konwersatoriach oraz zdobywanej samodzielnie w trakcie studiowania literatury zawartej w sylabusie) do zaprojektowania postępowania diagnostycznego na podstawie opisu problemu występującego często w praktyce - w przedszkolu/klasie szkolnej.

Pytania/zadania dotyczą poszczególnych efektów kształcenia przewidzianych dla tego przedmiotu. Odpowiedzi studenta zostaną ocenione osobno dla każdego efektu. Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie więcej niż 50% punktów przewidzianych w pytaniach/zadaniach dotyczących danego efektu.

Uzyskane przez studenta punkty zostaną przeliczone na ocenę końcową.

Szczegółowe kryteria oceniania odpowiedzi na pytania i wykonania poszczególnych zadań zostaną przedstawione na wykładzie.

Zakres tematów:

1. Koncepcja wspomagania rozwoju dzieci i młodzieży w przedszkolu i szkole oraz jej metodyczne konsekwencje dla diagnozy pedagogicznej.

2. Charakterystyka zadań rozwojowych dzieci w okresie przedszkolnym i w młodszym wieku szkolnym oraz warunków sprzyjających ich realizacji w przedszkolu i szkole – podstawowe wskaźniki świadczące o tym, że dorośli tworzą dziecku warunki niespecyficzne i specyficzne.

3. Obserwacja jako sposób poznawania kompetencji społecznych dzieci oraz warunków rozwoju psychospołecznego dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym - wyłanianie zmiennych i określanie wskaźników do arkusza obserwacji bezpośredniej i pośredniej.

4. Wywiad, jako sposób poznawania warunków rozwoju dziecka w rodzinie, przedszkolu, szkole, w tym zwłaszcza stylów wychowania preferowanych przez dorosłych w tych środowiskach.

5. Socjometryczna Skala Akceptacji jako przykład techniki socjometrycznej służącej poznawaniu kompetencji społecznych dzieci i szans ich rozwoju w grupie rówieśniczej.

6. Ankieta – przykłady zastosowania w poznawaniu postrzegania nauczyciela przez dzieci i własnych z nim relacji.

7. Zjawisko odrzucenia rówieśniczego: istota, wybrane przyczyny i następstwa. Rola dorosłych i rówieśników w powstawaniu zjawiska stygmatyzacji dzieci odmiennych od rówieśników.

8. Projektowanie postępowania diagnostycznego.

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Akcje
1 co drugi czwartek (nieparzyste), 12:45 - 14:15, (sala nieznana)
Maria Deptuła 27/27 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.